® International Academy for Interior Design/Instituut voor Binnenhuisarchitectuur/IVB

HOME


KLEURBENOEMINGEN

In de Middeleeuwen leefde de kleurensymboliek nog erg sterk. Het allerbelangrijkste hierbij was misschien wel de relatie tussen de zeven kleuren en de zeven planeten. Geel en goud behoorden tot de zon, wit en zilver tot de maan, rood was de kleur van Mars, groen van Mercurius, blauw van Jupiter enzovoort.
De van een latere tijd daterende verbintenis met de tekens van de Dierenriem was zuiver kunstmatig en had tot gevolg, dat meerdere tekens bij eenzelfde kleur werden ingedeeld. Er werd ook aangenomen, dat de planeten en hun kleuren een bepaalde mysterieuze (misschien alchemistische) affiniteit hadden met metalen en kostbare stenen. Iemand, geboren onder het teken van Sagittarius (Boogschutter), maar in de invloedssfeer van Jupiter, zou bijvoorbeeld voordeel kunnen hebben van de magische krachten van een saffieren amulet. Een robijn zou macht ontlenen aan Mars.


De deugden en hoedanigheden uit de heraldiek (familiewapenkunde) waren eveneens in de kleurensymboliek opgenomen. Zwart was de kleur van boetvaardigheid, rood van moed, blauw van vroomheid, groen van hoop, purper de kleur van adel en rang.
Deze betrekkingen tussen de kleuren verschaften een middel voor het indelen van de wereld, het met elkaar verbinden van verschillende ervaringswerelden. Zo verhield geel zich tot wit bijvoorbeeld als de zon tot de maan, als goud tot zilver, als goddelijkheid tot zuiverheid.Tot aan het midden van de negentiende eeuw nam iedereen genoegen met een vrij grove aanduiding van kleuren. 'Donkergroen' of 'lichtgroen' gaf in grote lijnen aan, wat men bedoelde. Men kon toen minder kleuren en kleurschakeringen maken dan nu. De vooruitgang van de chemische techniek was destijds eenvoudig nog niet ver genoeg gevorderd.

De alchemisten zaten echter niet stil. De chemie -zoals de scheikunde tegenwoordig wordt genoemd- ontwikkelde zich tot een volwaardige tak van wetenschap. De scheikundebeoefenaars gingen zich steeds meer toeleggen op het vervaardigen van kunstmatige kleurstoffen. Er kwamen meer mogelijkheden. Die moest men ook kunnen benoemen. Met als gevolg: het zoeken naar systemen om kleuren te kunnen vastleggen, zodat iedereen zou weten wat men met 'kleur A' en 'tint B' bedoelde. Het was niet langer voldoende, dat men allerlei -vaak heel grappige!- vondsten te baat nam om een kleur aan te duiden. Kersenrood en kastanjebruin klinkt heel aardig, maar wat te doen met kleuren, die tussen aardbeien- en kersenrood liggen? Of tussen kastanjebruin en lichtbruin? De ene kastanje is roodbruin, maar de andere meer bruinrood!
Waarmee maar gezegd wil worden, dat zulke vage aanduidingen slechts heel globaal aangeven, om wat voor kleur het gaat.
Wetenschappelijk en zakelijk is met dergelijke kleuraanwijzingen niets te beginnen. In de loop der eeuwen was het besef gegroeid, dat er naar een algemeen bruikbaar systeem moest worden gezocht, het liefst internationaal, zodat men overal ter wereld precies zou weten, over welke kleur men het had en welke kleur exact hetzelfde kon worden nagemaakt.


Blauw is een koele kleur, die kalmerend kan werken, mits het niet te massaal wordt toegepast. Anders krijg je het er koud van en kan er depressief van worden. Blauw is een kleur, die wijkt, die de ruimte groter kan maken. 'Blauw' zou het denktype van de mens symboliseren.

Blauw is klassiek koel en verfrissend. Blauw is de kleur van het water en de lucht en werkt dan ook ruimtelijk. Maar het kan ook een harde uitstraling geven. Blauwtinten zijn goed met elkaar te combineren.
In combinatie met wit wordt het een frisse kleurstelling. Blauw in combinatie met groen geeft een vibrerend geheel, zoiets als spanning. Blauw met rose wordt zeer vrouwelijk en een combinatie met crème geeft een warmtesuggestie.
Samen met donkerbruin en zwart: steriel en rustig. In blauw-groencombinaties: helder koel. Blauw geeft ons een gevoel van oneindigheid: de wijde, blauwe hemel!
Een blauwe vloer kan erg mooi zijn en werkt ruimtelijk: vraagt wèl veel licht (dag- of kunstlicht).


HOME